Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne przedsiębiorcy stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek (art. 18 ust. 8 u.s.u.s.). Gdyby przedsiębiorca spełniał warunki określone w art. 18a i 18c u.s.u.s., podstawę wymiaru składek ustala na zasadach określonych w tych przepisach.
W przypadku niezdolności do pracy trwającej przez część miesiąca, jeżeli z tego tytułu ubezpieczony spełnia warunki do przyznania zasiłku, najniższa podstawa wymiaru składek podlega proporcjonalnemu zmniejszeniu dzieląc ją przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni podlegania ubezpieczeniu (art. 18 ust. 9-10 u.s.u.s.). Proporcjonalne zmniejszenie najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne jest jednak możliwe w przypadku gdy przedsiębiorca otrzymał zasiłek chorobowy za okres niezdolności do pracy z powodu choroby, co oznacza ze opłaca obowiązkowe składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe i podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, a także posiada wymagany okres nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego. W konsekwencji składki nie są opłacane za te dni, za które przedsiębiorca korzystał z zasiłku, a za pozostałe dni przedsiębiorca oblicza i opłaca składki proporcjonalnie. Jeśli choroba trwa cały miesiąc taki przedsiębiorca nie opłaca składek na ubezpieczenie społeczne. Składka zdrowotna jest miesięczna i niepodzielna (art. 79 ust. 2 u.ś.o.z.), dlatego nawet jeśli przedsiębiorca choruje to nie pomniejsza podstawy wymiaru składki zdrowotnej.
Jak wynika z przepisów art. 302(1) §1 k.p., do okresu zatrudnienia wlicza się okresy prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz okresy pozostawania osobą współpracującą z osobą fizyczną prowadzącą tę działalność, za które zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe.
Z przepisów art. 302(1) § 3 k.p., wynika także, ze do okresu zatrudnienia wlicza się także udokumentowane okresy, o których mowa w art. 302(1) § 1 i 2 k.p. ( w tym okresy prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności, o której mowa w art. 8 ust. 6 u.s.u.s.), w których osoba fizyczna nie podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie odrębnych przepisów. Odrębnymi przepisami są w tym przypadku przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
W przypadku gdy przedsiębiorca choruje mogą wystąpić dwa przypadki:
– przedsiębiorca nie opłacał składek na ubezpieczenie społeczne, za okres w którym był niezdolny do pracy z powodu choroby, ponieważ w tym okresie miał prawo do zasiłku chorobowego,
– przedsiębiorca opłacał za cały miesiąc składki na ubezpieczenie społeczne i nie miał prawa do zasiłku chorobowego.
Wydaje się, ze nie powinno różnicować się tych dwóch przypadków w zakresie zaliczenia tego okresu do stażu pracy, jednak z uwagi na wątpliwości pytanie w tej sprawie przekazałam do MRPiPS.
Dnia 19 stycznia 2026 r. otrzymałam odpowiedź.
W odpowiedzi MRPiPS wskazało, że (…) na podstawie art. 302¹ § 3 Kodeksu pracy – do stażu pracy podlegają wliczeniu okresy, w których osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą lub osoba współpracująca pobierała zasiłek chorobowy i za ten okres nie były opłacane składki na ubezpieczenia.(…)