Przepisami ustawy z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, dnia 1 stycznia 2026 r. do przepisów Kodeksu pracy dodano przepis art. 302(1) k.p..
Od 1 stycznia 2026 r. w przypadku pracowników zatrudnionych u pracodawcy będącego jednostką sektora finansów publicznych są wliczane i odpowiednio od 1 maja 2026 r. w przypadku zatrudnionych u pracodawcy niebędącego jednostką sektora finansów publicznych, do okresu zatrudnienia, od którego zależą niektóre uprawnienia związane ze stosunkiem pracy będą wliczane:
1) okresy prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – za które zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe;
2) okresy pozostawania osobą współpracującą z osobą fizyczną prowadzącą tę działalność – za które zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe;
3) okresy:
– wykonywania przez osobę fizyczną umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
– wykonywania przez osobę fizyczną umowy agencyjnej,
– pozostawania przez osobę fizyczną osobą współpracującą z osobą, wykonującą umowę zlecenia lub umowę agencyjną,
– pozostawania przez osobę fizyczną członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej,
– pozostawania przez osobę fizyczną członkiem spółdzielni kółek rolniczych;
w których wymienione osoby fizyczne podlegały ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
Z przepisów przejściowych wynika, ze uprawnienia pracownicze wynikające z zaliczenia okresów, o których mowa w art. 302(1) § 1–7 k.p. do okresu zatrudnienia będą przysługiwały od dnia nabycia prawa do tych uprawnień, ale nie wcześniej niż:
– od 1.01.2026 r. – u pracodawcy będącego jednostką sektora finansów publicznych
– od 1.05.2026 r. – u pracodawcy nie będącego jednostką sektora finansów publicznych (art. 6 ustawy z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1423).
Jak wskazano w uzasadnieniu do zmian: (…) Dopiero od danego terminu, od jednej z tych dat uprawnienia pracownicze będą mogły być ustalane z uwzględnieniem wyższego stażu pracy. Tym samym po stronie pracowników nie powstaną roszczenia o uzupełnienie uprawnień przysługujących im przed wejściem w życie ustawy, tj. w latach 2023–2025. Zaliczeniu będą jednak podlegać wszystkie udowodnione okresy (to jest nie tylko okresy po wejściu w życie ustawy – od dnia 1 stycznia 2026 r.).(…).
W przepisach nie ma jednej ogólnej zasady, na podstawie której pracownicy nabywają prawo do nagrody jubileuszowej. U pracodawców spoza sektora finansów publicznych prawo do nagrody jubileuszowej może zostać uregulowane w przepisach wewnątrzzakładowych. W takim przypadku na podstawie art. 9 ust.2 k.p. postanowienia układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych oraz regulaminów i statutów nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż przepisy Kodeksu pracy oraz innych ustaw i aktów wykonawczych. Jeśli jednak zapisy w regulaminie wynagradzania, obowiązującym u danego pracodawcy, dotyczące nagrody jubileuszowej są korzystniejsze niż przepisy Kodeksu pracy oraz innych ustaw, postanowienia regulaminu wynagradzania będą obowiązywały.
Prawo do nagrody jubileuszowej, która przysługuje pracownikom samorządowym zostało uregulowane w przepisach ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1135), a także w przepisach rozporządzenia z dnia 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1638).
Pracownik samorządowy nabywa prawo do nagrody jubileuszowej w dniu upływu okresu uprawniającego do tej nagrody albo w dniu wejścia w życie przepisów wprowadzających nagrody jubileuszowe (§ 8 ust.1 rozporządzenia).
Jak wynika z przepisów rozporządzenia:
- jeżeli w dniu wejścia w życie przepisów wprowadzających zaliczalność do okresów, od których uzależnia się uprawnienia pracownicze, okresów niepodlegających dotychczas wliczeniu upływa okres uprawniający pracownika samorządowego do dwóch lub więcej nagród jubileuszowych, wypłaca mu się tylko jedną nagrodę – najwyższą (§ 8 ust.9 rozporządzenia);
- pracownikowi samorządowemu, który w dniu wejścia w życie przepisów wprowadzających zaliczalność do okresów, od których uzależnia się uprawnienia pracownicze, okresów niepodlegających dotychczas wliczeniu, ma okres zatrudnienia, wraz z innymi okresami wliczanymi do tego okresu, dłuższy niż wymagany do nagrody jubileuszowej danego stopnia, a w ciągu 12 miesięcy od tego dnia upłynie okres uprawniający go do nabycia nagrody jubileuszowej wyższego stopnia, nagrodę niższą wypłaca się w pełnej wysokości, a w dniu nabycia prawa do nagrody wyższej – różnicę między kwotą nagrody wyższej a kwotą nagrody niższej (§ 8 ust.10 rozporządzenia);
Wskazane wyżej zasady stosuje się odpowiednio, jeżeli w dniu, w którym pracownik samorządowy udokumentował swoje prawo do nagrody jubileuszowej, był uprawniony do nagrody wyższego stopnia oraz gdy pracownik samorządowy nabędzie to prawo w ciągu 12 miesięcy od tego dnia (§ 8 ust.11 rozporządzenia).
Przepisy rozporządzenia wprost odnoszą się do przypadku wejścia w życie przepisów wprowadzających zaliczalność okresów niepodlegających dotychczas wliczeniu.
Zgodnie z przepisami art. 5 k.p. jeżeli stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, przepisy kodeksu stosuje się w zakresie nieuregulowanym tymi przepisami.
Zagadnienie nabycia prawa do nagrody jubileuszowej po doliczeniu do stażu nowych okresów jeszcze przed wejściem w życie przepisów budziło wiele wątpliwości dlatego zapytanie o podobny przypadek przesłałam do Ministerstwa Rodziny Pracy i Polityki Społecznej. Otrzymałam odpowiedź, w której wskazano:
„(…) Nie istnieje jedna ogólna zasada nabywania prawa do wszystkich świadczeń i uprawnień pracowniczych w tym prawa do nagrody jubileuszowej.(…) W przypadku postanowień wewnątrzzakładowych powinny one precyzyjnie określać zarówno okresy pracy, jak i inne okresy uprawniające do nabycia tego świadczenia. Swoboda stron układu w ustalaniu zasad przyznawania prawa do nagrody jubileuszowej jest decydująca.(…) Przykładowo pracownicy samorządowi mają prawo do nagrody jubileuszowej na warunkach określonych przepisami ww. ustawy z o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1135) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1638, z późn. zm.). Zgodnie § 8 ww. rozporządzenia jeżeli w dniu wejścia w życie przepisów wprowadzających zaliczalność do okresów, od których uzależnia się uprawnienia pracownicze, okresów niepodlegających dotychczas wliczeniu upływa okres uprawniający pracownika samorządowego do dwóch lub więcej nagród jubileuszowych, wypłaca mu się tylko jedną nagrodę – najwyższą (ust. 9).(…) Ponadto należy zauważyć, że uprawnienia pracownicze wynikające z wliczenia nowych okresów do okresu zatrudnienia przysługują od dnia nabycia prawa do tych uprawnień, ale nie wcześniej niż:
– od dnia 1 stycznia 2026 r. w stosunku do pracownika zatrudnionego u pracodawcy będącego jednostką sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych,
– od pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy w stosunku do pracownika zatrudnionego u pracodawcy niebędącego jednostką sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych.(…)”.
Przedstawiona odpowiedź nie wskazywała konkretnie czy jeśli pracownik samorządowy po doliczeniu okresu wykonywania umowy zlecenia osiągnie staż uprawniający do nagrody za 20 lat w 2025 r., a więc przed 1.01.2026 r. to taką nagrodę należy pracownikowi wypłacić.
Na stronie Ministerstwa pojawiła się odpowiedź na pytanie o prawo do nagrody jubileuszowej w przypadku udokumentowania okresów, o których mowa w przepisach art.302(1) k.p. (https://www.gov.pl/web/rodzina/staz-pracy-qa ).
Jak czytamy na stronie Ministerstwa (…) Jestem pracownikiem samorządowym i mam staż pracy 16 lat. W przeszłości prowadziłam działalność gospodarczą, z której opłacałam pełne składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe przez 5 lat. Gdyby zsumować powyższe okresy, to na dzień 01.01.2026 r. miałabym staż pracy wynoszący dokładnie 21 lat. Czy w tej sytuacji pracodawca powinien wypłacić mi nagrodę jubileuszową za 20 lat pracy w styczniu 2026 r.?
Nagroda jubileuszowa nie jest uregulowana przez Kodeks pracy, przysługuje pracownikom w zależności od zasad określonych dla danej kategorii pracowników. Pracownicy samorządowi mają prawo do nagrody jubileuszowej na warunkach określonych przepisami ustawy o pracownikach samorządowych oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. W tym przypadku pracodawca będzie miał obowiązek wypłacić nagrodę jubileuszową za 20 lat pracy po wejściu w życie przepisów zaliczających nowe okresy, tj. w styczniu 2026 r. (…).
Odpowiedź ta wskazuje jakie stanowisko w tej sprawie prezentuje MRPiPS. W przypadku pracowników samorządowych przepisy rozporządzenia zawierają odrębne regulacje dotyczące zasad ustalania prawa do nagrody jubileuszowej w przypadku wejścia w życie przepisów wprowadzających zaliczalność do okresów, od których uzależnia się uprawnienia pracownicze, okresów niepodlegających dotychczas wliczeniu – przepisy te na podstawie art. 5 k.p., mają pierwszeństwo przed stosowaniem przepisów Kodeksu pracy.
Uwzględniając przedstawione stanowiska i obowiązujące przepisy należy uznać, ze w przypadku gdy
1) prawo do nagrody jubileuszowej wynika z przepisów wewnątrzzakładowych (np. z regulaminu wynagradzania), to ustalając prawo pracownika do nagrody jubileuszowej należy stosować regulacje wewnątrzzakładowe jeśli łącznie zostały spełnione następujące warunki:
- przepisy wewnątrzzakładowe precyzyjnie określają jakie okresy są wliczane i jakie zasady stosuje się w przypadku zaliczenia nowych okresów niepodlegających dotychczas wliczeniu;
- są one korzystniejsze od przepisów Kodeksu pracy i przepisów ustawy z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw;
2) prawo do nagrody jubileuszowej wynika z przepisów szczególnych (np. z przepisów ustawy o pracownikach samorządowych i rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych) przepisy Kodeksu pracy, a także przepisy ustawy z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, stosuje się w zakresie nieuregulowanym tymi przepisami.
Przykład
Pracownik samorządowy otrzymał w czerwcu 2025 r. nagrodę jubileuszową za 20 lat pracy. W styczniu 2026 r. pracownik przedstawił zaświadczenie z ZUS potwierdzające okres pracy na podstawie umowy zlecenia. Po dostarczeniu zaświadczenia z ZUS, na dzień 1.01.2026 r. pracownik legitymuje się stażem pracy wynoszącym 25 lat i 3 miesiące. Pracodawca powinien wypłacić pracownikowi różnicę między kwotą nagrody należnej za 25 lat pracy, a kwotą nagrody wypłaconej za 20 lat pracy.
Przykład
Pracownik samorządowy otrzymał w czerwcu 2024 r. nagrodę jubileuszową za 20 lat pracy. W styczniu 2026 r. pracownik przedstawił zaświadczenie z ZUS potwierdzające okres pracy na podstawie umowy zlecenia. Po dostarczeniu zaświadczenia z ZUS, na dzień 1.01.2026 r. pracownik legitymuje się stażem pracy wynoszącym 25 lat i 3 miesiące. Po udokumentowaniu dodatkowego stażu pracodawca powinien niezwłocznie wypłacić pracownikowi nagrodę za 25 lat pracy.